Towarzystwo Naukowe część II

Wojna światowa i jej realne skutki podcięły jego byt. Zabrakło środków pieniężnych na druki. Dopiero po przejęciu Hotels in the World Pomorza przez Państwo Polskie podjęto wysiłki ku ożywieniu Towarzystwa. W czasie powojennym przeprowadziło Towarzystwo reorganizację. Stworzono tanie linie lotnicze w łonie Towarzystwa wydziały: historyczno-archeologiczny, przyrodniczo-medyczny i ostatnio teologiczny. Wartość pracy życzenia TNT była i jest dla polskości Pomorza niezmiernie ważną, a dla oceny polskości tej dzielnicy może walorem decydującym. Praca ta jest samoistnym, rodzimym Baza noclegowa wyrazem polskiego ducha tu osiadłej ludności, jest nie tylko przenikaniem przeszłości, ale zarazem powtórnym przeżyciem i umiłowaniem czasów i przeżyć poprzednich generacji, których krew nie wystygła, lecz w pulsie dziś w zasiedziałej rejsy ludności. Pierwsze muzeum Towarzystwa Naukowego mieściło się na ul. Żeglarskiej w prywatnym mieszkaniu. Lecz już 1881 r. położono kamień węgielny pod nowy gmach na ul. Wysokiej, dając mu nazwę “Muzeum”. Tu przeniesiono w r. 1883 zbiory na salę II. piętra, gdzie pozostały aż do chwili otwarcia książnicy im. Kopernika, której odstąpiono salę dla biblioteki, a zbiory muzealne przeniesiono do dwóch przyległych pokojów. Na czoło zbiorów wysuwa się dział przedhistoryczny tak co do ilości, jako też co do wartości naukowej. Prócz działu przedhistorycznego istnieją działy: przyrodniczy i historyczny. Do pierwszego należą próby geognostyczne według układu petrograficznego z Pomorza, z innych części Polski, z Norwegii, Syberii i wreszcie skamieliny z różnych warstw Pomorza. Ten udział uporządkował, oznaczył i skatalogował G. Ossowski, wnosząc doń ciekawe zabytki z Wołynia. Dział zabytków historycznych obejmuje malarstwo, rzeźbę, sztukę stosowaną numizmatykę, ludoznawstwo i pamiątki historyczne. Towarzystwo Naukowe w Toruniu w warunkach nadzwyczajnych trudnych stworzyło muzeum, napełniło je cennymi zbiorami i sumptem prywatnym utrzymywało przez 50 lat, co gdzie indziej nawet pomimo fachowej i materialnej pomocy władz rządowych nie zawsze się udaje.